Developed in conjunction with Ext-Joom.com

نماز و روزه‌ی مسافر

0

**نماز و روزه‌ی مسافر
* پرسش: دوستاني دارم كه تحصيلات عاليه دارند و تاحدودي نيز به مسائل ديني مقيد هستند. ايشان چندين بار به مساله‌ی نماز و روزه مسافر ايراد گرفته‌اند و معتقدند حكم فوق مربوط به دوران قديم بوده و در حال حاضر كه مي‌توان هزاران كيلومتر را در عرض چند ساعت پيمود دليلي براي شكسته خواندن نماز و نگرفتن روزه نيست. چرا كه در زمان قديم چون مسافرت مشقت داشت پيامبرخدا(ص) براي به زحمت نيافتادن مومنين اين احكام را ابلاغ كردند و حالا كه چنين مشقتي وجود ندارد مي‌توان در مسافرت نماز را تمام خواند و روزه را هم گرفت. هر چند مسافرت كمتر از 10روز باشد.
*پاسخ:
در پاسخ بایدگفت؛دلیل اصلی عمل ما به دستورات و رعایت نکات شرعی، نه رسیدن به فوائد و آثار آن هاست و نه چیزی دیگر، در واقع چه متوجه آثار و ثمرات دستورات بشویم و چه نشویم ، به یک دلیل مهم و اصلی خود را ملزم به عمل به آن ها می دانیم و آن ضرورت تعبد و تسلیم بودن در این زمینه است.
تعالیم دینی ما به این حقیقت اشاره کرده‌اند که اگر چه در پس تمام احکام الهی، مصالح واقعی، نهفته که در راستای سعادت دنیوی و اخروی انسان ها فراهم ‌آمده ، اما برای ما انسان ها تنها دلیل و انگیزه برای رعایت دقیق اعمال عبادی و ضوابط شرعی ، تسلیم بودن در برابر خداوند است ؛ حقیقتی که در برخی روایات، حقیقت اسلام خوانده شده : " حقیقت اسلام تسلیم بودن است".( نهج البلاغه ، کلمات قصار)
در نتیجه همه آثار و نتایج و ثمراتی که ممکن است بر انجام عبادات و رعایت ضوابط دینی مترتب باشد، در نتیجه روح تعبد و تسلیم حاصل خواهد شد.
البته با بررسی منایع دینی و به کمک عقل، بسیاری از حکمت های عبادات جمع آوری شده، اما چون حکمت بسیاری از جزئیات و فروع احکام و دستورات دینی واقعا برای ما روشن نیست،نباید هم انجام دستورات دینی را مترتب بر وجود این مصالح و منافع نمود و در مورد فلسفه‌ی احکام به دنبال "دلیلی که با عقل جور در بیاید" بود.
از آیاتی که درباره‌ی ‌نماز و روزه نازل شده ،استفاده می شود که این احکام از مسافر، به جهت آسان گرفتن و آسایش وی بوده . در قرآن کریم آمده است:
" پس هر کس ماه رمضان در شهر و وطن خود باشد، باید روزه بگیرد . هر کس بیمار یا مسافر باشد، در ایّام دیگر روزه بگیرد. خدا آسانی را برای شما اراده کرده و مشقت و سختی را از شما نخواسته است...".( بقره- 185)
در مورد نماز آمده است : " هنگامی که سفر کنید، گناهی بر شما نیست که نماز را کوتاه بخوانید".( نسا- 101)
در روایاتی هم وارد شده که کوتاه خواندن نماز در سفر یک نوع تخفیف الهی است . ادب اقتضا می‌کند که انسان این تخفیف را رد نکند و نسبت به آن بی اعتنایی به خرج ندهد.
در روایات اهل سنت از پیغمبر اکرم (ص) نقل شده که در باره‌ی نماز قصر فرمود: " هدیه ای از خداوند است. آن را بپذیرید ".( سنن بیهقی، ج 3)
نظیر این حدیث از طریق شیعه نیز آمده است. امام صادق (ع) از پیامبر (ص) نقل می کند: "افطار در سفر و نماز قصر از هدایای الهی است. کسی که از این کار صرف نظر کند، هدیه الهی را رد کرده است".( وسایل الشیعه، ج 7)
امام صادق(ع) فرمود: "خدا بر مریض و مسافر بخشش کرده که روزه نگیرند. آیا پسندیده است که بخشش خدا برگردانده شود؟‌"( وسائل الشیعه، ج 7)
در هر حال نباید فراموش کرد که ملاک در قصر و اتمام و افطار روزه، خستگی و عدم آن نیست، گرچه سفر حتی با وسایل سریع السیر نیز خالی از خستگی نیست ،به خصوص با توجه به این که دوری از وطن برای انسان خستگی و ملالت روحی به دنبال دارد که این امر ارتباطی به مدت و وسیله‌ی مسافرت ندارد .
البته برخی قرائن نشان می دهد که این ، تنها عامل نمی‌باشد،‌زیرا کسی که با خستگی زیاد به مقصد رسیده، ‌در همان زمان که به مقصد می رسد، اگر قصد اقامت ده روزه کند، ‌نمازش تمام است . روزه هم در شرایط وجوب، واجب خواهد بود. پس ملاک تمام در سقوط روزه و شکسته شدن نماز تنها خستگی نیست .

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

 پست الکترونیکی    QTV@irib.ir پیامک  300004444   پیامگیر  27868000

کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به شبکه قرآن می باشد